Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề xuất quy định thời hạn tạm dừng giao dịch sau thông báo thu hồi đất, sau đó giao dịch bình thường.
## Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà Thúc Đẩy Cơ Chế Đất Đai Mới: Bảo Vệ Quyền Lợi Người Dân, Minh Bạch Giao Dịch và Dự Án BT
Tại một cuộc họp quan trọng về dự thảo Nghị định hướng dẫn Nghị quyết 254 của Quốc hội, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh sự cần thiết của các quy định mới nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai. Trọng tâm của buổi làm việc ngày 26/12 là bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời tăng cường minh bạch trong quản lý đất đai và triển khai các dự án đầu tư.
### Bảo Vệ Quyền Lợi Người Dân Sau Thông Báo Thu Hồi Đất
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đặc biệt quan tâm đến quyền của người dân sau khi có thông báo thu hồi đất. Ông gợi ý cần có một thời hạn cụ thể cho việc tạm dừng giao dịch nhằm thực hiện công tác bồi thường. Nếu quá thời hạn này mà Nhà nước không tiến hành thu hồi hoặc dự án vướng vào tình trạng “quy hoạch treo”, người dân phải được phép thực hiện các giao dịch chuyển nhượng như bình thường.
Các quy định về bồi thường, hỗ trợ cũng phải bảo đảm tính công bằng, nhất là đối với những diện tích đất được sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2014. Theo dự thảo Nghị định hiện hành, các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định trước mốc thời gian này sẽ được bồi thường mà không phụ thuộc vào quy hoạch. Dự thảo cũng làm rõ quyền chuyển nhượng hợp pháp sau khi có thông báo thu hồi, tuy nhiên người mua sẽ chỉ được bồi thường tương ứng với mức của người bán nhằm tránh tình trạng lợi dụng chính sách tái định cư. Các trường hợp không được bồi thường bao gồm đất lấn chiếm trụ sở cơ quan, công trình công cộng trước 1/7/2014 hoặc đất do Nhà nước giao quản lý sau 1/7/2024.
### Tiêu Chí Thu Hồi Đất và Góp Ý Từ Địa Phương
Nghị quyết 254 của Quốc hội quy định Nhà nước thu hồi đất khi chủ đầu tư dự án đã đàm phán thành công với hơn 75% diện tích và hơn 75% số người có đất. Liên quan đến vấn đề này, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, bày tỏ sự đồng thuận nhưng đề nghị cần chốt thời điểm xác định hộ gia đình sử dụng đất ngay khi có thông báo thu hồi. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng tách hộ, trục lợi chính sách.
Trong khi đó, ông Cao Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, kiến nghị làm rõ tỷ lệ 75% diện tích đất thỏa thuận. Ông nhấn mạnh rằng con số này nên được hiểu là “diện tích mà nhà đầu tư cần thỏa thuận”, không bao gồm phần đất công (như giao thông, thủy lợi) do Nhà nước quản lý nhưng nằm xen kẹt trong dự án.
### Quy Định Cho Dự Án BT và Tránh Hồi Tố
Về các dự án BT (Xây dựng – Chuyển giao), ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho biết dự thảo Nghị định sẽ cụ thể hóa căn cứ pháp lý cho việc thu hồi, giao, cho thuê đất để thanh toán các hợp đồng BT.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu các quy định liên quan đến dự án BT phải rõ ràng, tránh mâu thuẫn, đảm bảo minh bạch trong đấu giá, đấu thầu và phân cấp quản lý đất đai. Ông đặc biệt lưu ý việc xác định quỹ đất thanh toán và thời điểm định giá phải dựa trên hợp đồng đã ký kết, tránh bổ sung các giấy tờ hành chính không rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp phức tạp. Để tháo gỡ khó khăn cho địa phương mà không tạo rủi ro pháp lý, Phó Thủ tướng khẳng định các cơ chế mới, đặc biệt cho dự án BT, sẽ không được áp dụng hồi tố mà chỉ có hiệu lực với các trường hợp phát sinh từ ngày 1/7/2025.
### Cẩn Trọng Định Giá Đất và Linh Hoạt Thuê Đất
Đối với công tác định giá đất, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu hết sức thận trọng khi áp dụng bảng giá và hệ số điều chỉnh (hệ số K). Trong bối cảnh chưa có đủ dữ liệu thị trường để xây dựng bảng giá đất sát thực tế, cơ quan quản lý bắt buộc phải áp dụng phương pháp xác định giá đất cụ thể theo đúng Luật Đất đai.
Liên quan đến cho thuê đất, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhắc lại tinh thần của Luật Đất đai là cho phép doanh nghiệp lựa chọn giữa hình thức trả tiền thuê một lần hoặc hàng năm. Việc đặt ra thêm các điều kiện buộc doanh nghiệp phải trả một lần trong một số trường hợp là không phù hợp và cần được rà soát kỹ lưỡng. Ông cũng gợi ý có thể đấu giá quyền thuê đất để đảm bảo mức giá sát thị trường. Ngoài ra, về các quy định miễn tiền sử dụng, thuê đất, dự thảo Nghị định chỉ nên loại trừ các dự án đang trong giai đoạn xây dựng cơ bản để tránh cách hiểu chung chung gây phức tạp.
Khép lại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chốt lại rằng mọi quy định mới phải được xây dựng một cách rõ ràng, tránh chồng chéo, và phải thúc đẩy sự minh bạch tối đa trong công tác quản lý và sử dụng đất đai, từ đó bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của người dân và doanh nghiệp.
