Văn phòng đăng ký đất đai tiếp tục thuộc tỉnh thay vì xã, theo Nghị định 90 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

## Văn Phòng Đăng Ký Đất Đai Giữ Nguyên Mô Hình Cấp Tỉnh, Không Chuyển Về Xã Theo Nghị Định Mới

**Hà Nội** – Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Nghị định 90, hợp nhất các quy định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, trong đó xác nhận mô hình hoạt động của hệ thống Văn phòng đăng ký đất đai và các chi nhánh sẽ tiếp tục là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc cấp tỉnh. Quyết định này bác bỏ đề xuất chuyển giao các chi nhánh về cho chính quyền cấp xã.

Theo quy định mới, các Văn phòng đăng ký đất đai cùng mạng lưới chi nhánh, dù đặt tại các phường, xã, vẫn sẽ duy trì hoạt động dưới sự quản lý trực tiếp của cơ quan chuyên trách về đất đai cấp tỉnh, cụ thể là Sở Nông nghiệp và Môi trường. Toàn bộ hệ thống này sẽ do Cục Quản lý đất đai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường điều hành, giữ nguyên cấu trúc và phương thức vận hành hiện hành.

Với vai trò trung tâm, Văn phòng đăng ký đất đai chịu trách nhiệm chính trong việc xử lý các thủ tục hành chính liên quan đến nhà đất. Các nhiệm vụ trọng yếu bao gồm đăng ký quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, thực hiện đo đạc và cập nhật bản đồ địa chính. Đơn vị này còn quản lý, vận hành hệ thống thông tin đất đai quốc gia, đồng thời cung cấp các dịch vụ công thiết yếu cho cá nhân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các công tác chuyên môn kỹ thuật như đo đạc, điều chỉnh thông tin, trích lục bản đồ, hiệu chỉnh hoặc thu hồi giấy chứng nhận, và đăng ký các biện pháp bảo đảm cũng nằm trong phạm vi chức năng của đơn vị.

Trước đó, Cục Quản lý đất đai đã trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất một phương án khác, theo đó chỉ duy trì Văn phòng đăng ký đất đai ở cấp tỉnh và chuyển hơn 700 chi nhánh xuống trực thuộc UBND cấp xã. Mục tiêu của đề xuất này là nhằm đơn giản hóa quy trình, đảm bảo nguyên tắc “một cấp, một đầu mối” trong việc giải quyết hồ sơ đất đai.

Tuy nhiên, đề xuất này đã không được thông qua sau khi nhận được các đánh giá từ nhiều tổ chức nghiên cứu, trong đó có Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TP HCM. Các chuyên gia nhận định rằng việc thay đổi mô hình vào thời điểm hiện tại có thể dẫn đến nhiều vướng mắc không đáng có.

Phân tích chỉ ra rằng, chính quyền địa phương ở cả hai cấp vẫn đang đối mặt với thách thức trong việc thích ứng các quy định mới. Việc đột ngột chuyển giao nhiệm vụ đăng ký đất đai về cấp xã được cho là chưa phù hợp, đặc biệt khi quá trình số hóa và chuẩn hóa dữ liệu theo Luật Đất đai 2024 vẫn đang được triển khai. Hạ tầng công nghệ thông tin chưa hoàn thiện và chưa có sự đồng bộ với hệ thống định danh quốc gia cũng là một rào cản lớn.

Hơn nữa, cấp xã hiện còn hạn chế về nguồn lực nhân sự, tài chính và năng lực xử lý hồ sơ. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gây quá tải và ùn tắc, đặc biệt tại các khu vực có khối lượng giao dịch đất đai lớn như TP HCM hay Hà Nội.

Việc giữ nguyên mô hình hoạt động hiện tại cho thấy sự thận trọng trong quá trình cải cách hành chính đất đai, nhằm đảm bảo ổn định và hiệu quả trong việc cung cấp dịch vụ công, đồng thời tạo điều kiện để các cấp chính quyền chuẩn bị tốt hơn cho những thay đổi trong tương lai.